Vogels, J., Loeb, R. Brouwer, E., Felix R. & Scherpenisse, M., (2017). Rapport Stichting Bargerveen, Bureau B-Ware & Bureau Natuurbalans i.o.v. Provincie Noord-Brabant (Subsidieregeling Biodiversiteit en leefgebieden). Nijmegen, 82 pp.

 

Het gecombineerd uitvoeren van de maatregelen ‘branden’ en ‘drukbegrazing’ blijkt effectief om de door stikstofdepositie veroorzaakte dominantie van pijpenstrootje in droge heide te doorbreken en struikhei en andere karakteristieke soorten van dit habitattype weer te laten toenemen. De maatregel bleek bovendien positief uit te werken voor warmte en droogte minnende karakteristieke fauna. Deze gecombineerde maatregel kan daarmee als geschikte PAS-maatregel worden beschouwd.

De omslag van Pijpenstrootje naar Struikhei dominantie wordt overigens niet veroorzaakt door een sterke afname van de totale hoeveelheid stikstof (N) in het systeem. De combinatie van maatregelen leidt er toe dat het vrij beschikbare anorganische stikstof snel en effectief wordt uitgeput, terwijl organisch vastgelegde stikstof aanwezig blijft. Dit levert een sterk concurrentievoordeel op voor struikheide, dat in tegenstelling tot pijpenstrootje anorganisch stikstof met mycorrhizaschimmels kan vrijmaken.

Wanneer deze maatregel jaarlijks kleinschalig in een terrein wordt opgestart, kan in grote en middelgrote heidegebieden een beheercyclus worden ingezet die de vergrassing terugdringt zonder grootschalig of intensief in te grijpen met maatregelen als plaggen en chopperen. Een bijkomend voordeel van deze cyclische beheervorm is dat het leidt tot het verhogen van habitat-heterogeniteit. Uit het onderzoek bleek namelijk ook dat alle drie de beheerfasen, van pijpenstro dominantie naar intensief begraasd naar struikhei dominantie elk een verschillende karakteristieke faunagemeenschap herbergde.