Gedurende de afgelopen decennia heeft de Noordamerikaanse zonnebaars zich in Nederland sterk uitgebreid. In een verscheidenheid van wateren, variërend van beken tot poelen en vennen gaat de soort domineren en richt daar door predatie op inheemse soorten grote ecologische schade aan. In deze studie is onderzocht wat geschikte methoden zijn om de soort te beheren. Bij de ontwikkeling van maatregelen is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van natuurlijke processen en omstandigheden die in het veld de aantallen van de soort kunnen reguleren. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen stromende en stilstaande wateren. De populatiedichtheid, groei, voortplanting en overleving van zonnebaars werd in het veld bestudeerd om inzicht te krijgen in sturende processen.

OBN-onderzoek Zonnebaars – Mogelijkheden voor bestrijding van een uitheemse invasieve vis.

Species differ in their life cycle, habitat demands and dispersal capacity. Consequently different species or species groups may respond differently to restoration measures. To evaluate effects of restoration measures in raised bog remnants on aquatic microinvertebrates, species assemblages of Rotifera and microcrustaceans were sampled in 10 rewetted and 10 non-rewetted sites, situated in 7 Dutch raised bog remnants.

Effects of rewetting measures in Dutch raised bog remnants on assemblages of aquatic Rotifera and microcrustaceans.

Verzuring, verdroging en vermesting hebben grote gevolgen voor de bewoners van het Nederlandse landschap. Vele soorten planten en dieren worden hierdoor in hun voortbestaan bedreigd, terwijl enkele andere soorten zich sterk hebben kunnen uitbreiden. Deze aantastingen leiden op een reeks van schaalniveaus tot knelpunten voor dieren. Om soorten te behoeden voor uitsterven worden in het kader van het Overlevingsplan Bos en Natuur (OBN) herstel- en beheersmaatregelen uitgevoerd. Voor succesvol herstel is kennis noodzakelijk over de relatie tussen fauna en omgeving alsmede hoe aantastingen en herstelmaatregelen op deze relatieaangrijpen. Deze kennis ontbreekt nog grotendeels. Om de periode van kennisontwikkeling te overbruggen, zijn vuistregels opgesteld. Deze vuistregels geven randvoorwaarden voor de wijze van uitvoering van maatregelen met betrekking tot schaal, intensiteit, tijdstip en frequentie. Uitvoering volgens deze vuistregels levert naar verwachting een sterk verbeterd resultaat ten opzichte van de huidige praktijk.

Schaal en intensiteit van herstelmaatregelen: hoe reageert de fauna?

Dit rapport heeft tot doel zowel de kansen als de bedreigingen van verbrakking voor het natuur- en waterbeheer in het laagveen- en zeekleilandschap in kaart te brengen. Bijvoorbeeld wat de effecten van verbrakking zijn op de kwaliteit van de voorkomende habitattypen. Met deze informatie kunnen de verschillende beleids- en beheeropties voldoende onderbouwd en afgewogen worden bij het nemen van beslissingen rond dit thema.

Verbrakking in het laagveen- en zeekleilandschap. Van bedreiging naar kans?

Brent goose colonies around snowy owl nests have been studied near Medusa Bay (73 ° 21 ‘ N, 80 ° 32 ‘ E) and in the lower reaches of the Uboinaya River (73 ° 37 ‘ N, 82 ° 10 ‘ E), the northwestern Taimyr Peninsula, from 1999 to 2006. All brent nests within 680 m from an owl nest have been regarded as an individual colony. The results show that the area of the colony is always larger than the protected area around the owl nest. In years of low abundance of lemmings, brent geese nest generally closer to the owl nest than in years of high abundance. When arctic foxes are abundant, however, brent geese nest significantly closer to owls than when the foxes are scarce, irrespective of lemming abundance. The mechanism of brent colony formation around owl nests is based on a number of stimuli.

Brent goose colonies near snowy owls: Internest distances in relation to abundance of lemmings and arctic foxes.

To evaluate the potential invasiveness of pumpkinseed Lepomis gibbosus introduced to northwestern European inland waters, growth and reproduction traits were examined in ten populations along a trajectory spanning northwestern Europe (Norway, England, Holland, Belgium and France) and evaluated in light of published dataset from Europe.

Life-history traits and potential invasiveness of introduced pumpkinseed Lepomis gibbosus populations in northwestern Europe.

Het onderliggend rapport laat zien dat effectgerichte maatregelen in vennen en duinplassen in de afgelopen 20 jaar succesvol zijn geweest. Een groot deel van de karakteristieke soorten is teruggekeerd en die blijken bovendien (voorlopig) aanwezig te blijven. Tegelijk blijkt uit dit rapport dat volledig venherstel nog een weg heeft te gaan. De depositie van stikstof is te hoog waardoor nog steeds vermesting optreedt. Ook verdroging speelt veel vennen nog parten. Om de erfenissen uit het verleden èn toekomstige erfenissen (door voortgaande vermesting) op te ruimen, blijft het voorlopig nodig om uitgekiende herstelmaatregelen te nemen. Ter wille van de ‘parels’ in het zandlandschap.

Effectiviteit van herstelbeheer in vennen en duinplassen op de middellange termijn

In het Leenderbos zijn de afgelopen jaren veel maatregelen genomen om de sterke ontwatering van het gebied te beperken. Een concentratie van maatregelen is genomen in het Laagveld, een deel van het gebied dat ligt tussen de hoge gronden aan de oostkant van het Leenderbos en het dal van de Tongelreep aan de westkant. De belangrijkste maatregelen zijn het dempen of stuwen van sloten, het kappen van bos en het herstel van slenkachtige laagten waar weer afstroom van water over maaiveld kan plaatsvinden.Staatsbosbeheer ziet in het gebied ook nog knelpunten en kansen welke hier worden besproken.

Onderzoek hydrologie en biotische nulmeting Laagveld. Eindrapportage.

Ten zuiden van Eindhoven bevinden zich talrijke vennen, waardoor ook de flora en fauna van vennen in deze streek goed ontwikkeld is. De omgeving van de Malpie, ten zuiden van Valkenswaard, is één van de centra van deze natte natuur. Het Taamven ligt aan de oostrand van dit terrein. Het ven is privaat en de eigenaar overweegt herstelmaatregelen om de vroegere venflora en –fauna te bevorderen. Het voorliggende rapport doet verslag van een vooronderzoek naar de huidige toestand en de herstelmogelijkheden.

Natuurwaarden in het Taamven en mogelijkheden voor herstel.